Samen richting geven aan duurzame kennisinfrastructuur

De AWVB in 2025

In Nederland hebben mensen met een verstandelijke beperking nog altijd geen gelijkwaardige positie. Het wetenschappelijk onderzoek van de AWVB draagt bij aan het verkleinen van de ongelijkheid, aan betere zorg en aan volledige participatie van mensen met een beperking in de samenleving. Zorgbestuurder Hanneke Kooiman en hoogleraar Petri Embregts reflecteren op de huidige en toekomstige (kennis)uitdagingen in de gehandicaptenzorg en blikken terug op 2025.

De AWVB speelde in 2025 een belangrijke rol bij de totstandkoming en lancering van het landelijke onderzoeksprogramma van de Associatie van Academische Werkplaatsen Verstandelijke Beperkingen, waarvan Petri Embregts voorzitter is. In het programma beschrijven de aangesloten werkplaatsen van de Associatie op welke kennisuitdagingen zij zich de komende jaren, vanuit hun unieke expertise, met wetenschappelijk onderzoek richten. Daarmee willen zij bijdragen aan het realiseren van een gelijkwaardige positie en volledige participatie van mensen met een verstandelijke beperking. Een belangrijke uitdaging is het realiseren van goede en betaalbare zorg – ook wel passende zorg genoemd – die daadwerkelijk werkt voor mensen met een verstandelijke beperking, in het bijzonder voor mensen met een complexe zorgvraag. Want met het groeiende tekort aan goed opgeleide zorgprofessionals en de toenemende druk om zorguitgaven te beperken, neemt de noodzaak van passende zorg alleen maar toe.

De zorg en ondersteuning aan de groep mensen met de meest complexe zorgvragen stellen ons als sector voor grote uitdagingen.
Hanneke Kooiman, voorzitter stuurgroep AWVB

Maatschappelijke verantwoordelijkheid
“De grote uitdagingen in de zorg vragen om visie, onderbouwde inzichten en kennis”, zegt Hanneke Kooiman, voorzitter van de stuurgroep van de AWVB en bestuursvoorzitter van partnerorganisatie ASVZ. “Als bestuurder ben ik niet alleen verantwoordelijk voor de kwaliteit van zorg en ondersteuning binnen mijn organisatie, maar voel ik ook de verantwoordelijkheid om op landelijk niveau actief bij te dragen aan werkgroepen en overleggen, zoals bij brancheorganisatie VGN. Het is goed om te zien hoe ook de academische werkplaatsen, verenigd in de Associatie, hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Met het landelijke onderzoeksprogramma maken zij expliciet wat hun visie is op de belangrijkste uitdagingen en op welke thema’s zij de komende jaren wetenschappelijke kennis en inzichten ontwikkelen. Daarmee dragen zij bij aan de uitdagingen waar wij als zorgorganisaties voor staan, en aan die van de samenleving. Ik ben dan ook extra trots dat Petri Embregts als voorzitter van de Associatie hierin de kar heeft getrokken en actief meedenkt in landelijke overleggen en commissies.”

AWVB bijeenkomst vergadering Stuurgroep

Prof. dr. Petri Embregts, AWVB (li) en Hanneke Kooiman, ASVZ (re)

Koers
Het gezamenlijke onderzoeksprogramma vormt een belangrijke leidraad voor de koers van de academische werkplaatsen. Petri Embregts: “Binnen onze eigen werkplaats, de AWVB, stonden we samen met de bestuurders van onze partnerorganisaties stil bij de doorontwikkeling van onze onderzoeks- en valorisatieactiviteiten van de afgelopen vijftien jaar. We hebben verkend hoe we als AWVB de komende jaren gezamenlijk richting geven aan ons onderzoek en bijdragen aan de maatschappelijke uitdagingen. En hoe we ervoor kunnen zorgen dat de ontwikkelde kennis breed gedeeld en benut wordt in de zorg- en onderwijspraktijk.”

Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat ons onderzoek aansluit bij de vragen en behoeften in de zorg.
Petri Embregts, hoogleraar AWVB

Complexe zorg
Embregts vervolgt: “Alles wat we doen bij de AWVB doen we in duurzame co-creatie met de praktijk. Zo werken we met science practitioners: medewerkers van aangesloten partnerorganisaties die, onder begeleiding van de AWVB, de kennisuitdagingen binnen hun eigen zorgorganisatie onderzoeken. In 2025 hebben maar liefst vijf science practitioners hun promotieonderzoek succesvol afgerond.” Een goed voorbeeld daarvan is het onderzoek naar de zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking en een zeer complexe zorgvraag (LVB+), waarbij drie zorgorganisaties betrokken waren. Kooiman: “De zorg en ondersteuning aan de groep mensen met de meest complexe zorgvragen stellen ons als sector voor grote uitdagingen. Elke onderbouwde aanpak voor deze specifieke zorg is waardevol. Eén promotieonderzoek kan vaak nog niet alle antwoorden of een volledige onderbouwing bieden, maar iedere bouwsteen is van belang. Allereerst voor de kwaliteit van leven van deze mensen, maar zeker ook voor de ondersteuning aan alle zorgprofessionals die met hen werken. Daarnaast is het van maatschappelijk belang om de zorg duurzaam, betaalbaar en toegankelijk te houden.”

Embregts benadrukt: “Met elkaar definiëren we bouwstenen die helpen om complexe vraagstukken te beantwoorden en spannen we ons in om de ontwikkelde kennis over te brengen aan zorgprofessionals. Dat vraagt om een duurzame samenwerking, waarin we de verbinding maken tussen onderzoek en praktijk. Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat ons onderzoek aansluit bij de vragen en behoeften in de zorg. Oftewel: alleen samen geven we richting aan een duurzame kennisinfrastructuur.”