Associatie: samen en uniek

Met een aanpak die daadwerkelijk impact maakt, hebben de aangesloten academische werkplaatsen van de Associatie uitgewerkt wat zij zien als belangrijke kennisuitdagingen voor de komende jaren. Dit is vastgelegd in het gezamenlijke onderzoeksprogramma ‘Samen en Uniek’, dat op 14 mei 2025 door voorzitter prof. Petri Embregts werd gepresenteerd en uitgereikt aan Anno Pomp (VWS), Theo van Uum (VGN), Mirella Minkman (Vilans) en Lisette van de Heuvel (ZonMw). Het onderzoeksprogramma is een belangrijke mijlpaal voor de Associatie en beschrijft belangrijke kennisuitdagingen op de onderzoeksgebieden (medische) gezondheid, participatie en geestelijke gezondheid en welzijn (gedrag). Met wetenschappelijke kennisontwikkeling en valorisatieactiviteiten willen de academische werkplaatsen ook de komende jaren blijven bijdragen aan toekomstbestendige zorg en aan een evenwaardige positie en volledige participatie van mensen met een verstandelijke beperking. Een samenvatting van het gezamenlijke onderzoeksprogramma is gepubliceerd in vaktijdschrift NTZ. Ook is er een toegankelijke versie van het onderzoeksprogramma beschikbaar.

Vierde Researchdag
Het decor voor het verschijnen van het gezamenlijke onderzoeksprogramma van de Associatie vormde de vierde editie van de Researchdag op 14 mei 2025, dit jaar georganiseerd door de AWVB in Tilburg. Tijdens deze inspirerende dag van onderlinge ontmoeting en kennisuitwisseling tussen onderzoekers, co-onderzoekers en andere betrokkenen van de samenwerkende academische werkplaatsen, werd in de ochtend het onderzoeksprogramma overhandigd aan vertegenwoordigers van het ministerie van VWS, VGN, Vilans en ZonMw. Ellis Jongerius (ervaringsdeskundige en directeur LFB) en Barbara van den Heuvel-Geurtsen (ervaringsdeskundige ouder en adviseur samenwerken in de langdurige zorg) reflecteerden op het programma vanuit hun perspectief als ervaringsdeskundigen. Zij benadrukten daarbij het belang van ervaringskennis in wetenschappelijk onderzoek. Want om goed aan te sluiten bij de behoeften van mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten, is het betrekken van hun ervaringskennis in onderzoek én praktijk cruciaal.

Tijdens de lunch droeg elke academische werkplaats met een eigen ingrediënt bij aan de ‘Associatie Mocktail’, waarmee zij hun unieke expertise creatief presenteerden. Aansluitend konden deelnemers een keuzewandeling maken door de binnenstad van Tilburg en was er ruimte voor informeel contact. ’s Middags waren er verschillende waardevolle en vernieuwende kennissessies voor en door onderzoekers en co-onderzoekers rondom de drie deelgebieden van het onderzoeksprogramma: gezondheid, participatie en geestelijke gezondheid & gedrag.

De jaarlijkse Researchdag, die steeds door een van de werkplaatsen van de Associatie wordt georganiseerd, speelt een belangrijke rol bij het stimuleren van onderlinge afstemming, ontmoeting en samenwerking tussen de aangesloten academische werkplaatsen.

Spilfunctie in landelijke kennisinfrastructuur
Steeds meer partijen weten de Associatie te vinden als gesprekspartner en landelijk vertegenwoordiger van wetenschappelijke kennisontwikkeling in de gehandicaptenzorg. Zo neemt de Associatie deel aan het bestuurlijk sectoroverleg in de Kenniscoalitie: een bestuurlijk platform met kennisorganisatie Vilans, brancheorganisatie VGN, programma- en subsidieorganisatie ZonMw en het ministerie van VWS. De Kenniscoalitie zorgt op bestuurlijk niveau voor afstemming en meer coördinatie op maatschappelijk relevante thema’s. Een gezamenlijke Kennisagenda vormt hierbij de leidraad. Via wetenschappelijke kennisontwikkeling draagt de Associatie bij aan de gezamenlijk benoemde maatschappelijk relevante thema’s uit de Kennisagenda. De deelnemende partijen aan de Kenniscoalitie verzorgen om beurten het voorzitterschap; in 2025 vervulde de Associatie deze rol.

Daarnaast organiseert de Associatie sinds drie jaar netwerkbijeenkomsten voor verschillende landelijke kennisorganisaties. Deelnemende organisaties aan deze netwerkbijeenkomsten zijn CCE, NVO, Skilz, AW Kajak, Kenniscentrum LVB, NVAVG, Pijnzorg (on)beperkt en Kennisplatform EVB+. Ook V&VN sloot zich het afgelopen jaar aan bij dit netwerk. De netwerkbijeenkomsten bevorderen onderlinge uitwisseling en samenwerking; er zijn al meerdere concrete samenwerkingen uit voortgekomen.