Voorwoord

Een van de thema’s waar de AWVB in 2024 veel onderzoek naar heeft gedaan is de samenwerking tussen het formele en het informele netwerk van mensen met een verstandelijke beperking. Een sterk informeel netwerk (met onder andere familie, vrienden, vrijwilligers en buren) draagt bij aan het welzijn van mensen met een verstandelijke beperking. Om een goede samenwerking tussen zorgprofessionals en informele netwerkleden te faciliteren, hebben we in kaart gebracht wat zij nodig hebben om samen de zorg en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking vorm te kunnen geven.

Ook blijft de AWVB investeren in het verkrijgen van inzicht in de werkzame elementen en het effect van interventies en methodieken, die tot doel hebben de zorg en ondersteuning te verbeteren. Zo zijn we in 2024 een onderzoek gestart naar de effectiviteit van de training ‘Sterker dan de kick’. Dit is een training voor mensen met een licht verstandelijke beperking en verslavinsgproblematiek. En we organiseerden dit jaar voor de tweede keer onze summer school over de mogelijkheden van N=1 onderzoek. Daarin leren zorgprofessionals van onze partnerorganisaties het effect van hun ondersteuning en behandeling van mensen met een verstandelijke beperking empirisch in kaart te brengen. Ook focussen we op de implementatie en het gebruik van wetenschappelijke kennis in de praktijk. Zo doen we bijvoorbeeld onderzoek naar de implementatie en het effect van de interventie ‘Begeleiders in beeld’, een training die rekening houdt met de emotionele intelligentie van begeleiders die werken met mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Behalve inzicht in toepassing en effect, helpt onderzoek ons ook om interventies beter af te stemmen op de veranderende behoeften van zorgprofessionals, cliënten en naasten. Zo kunnen we daadwerkelijk verschil maken in de kwaliteit van zorg.

Verder besteedde de AWVB in 2024 veel aandacht aan valorisatie, oftewel het toepasbaar en beschikbaar maken van wetenschappelijke inzichten voor de praktijk. We blijven daarin vernieuwen en samen met onze partnerorganisaties nadenken over de manier waarop we dit optimaal kunnen vormgeven. Kennisvalorisatie vindt enerzijds plaats door het ontwikkelen van concrete praktijk- en onderwijsproducten op basis van onderzoeksopbrengsten. Anderzijds vindt ook in alle fasen van het onderzoeksproces valorisatie plaats door het organiseren, stimuleren en faciliteren van ontmoeting en uitwisseling tussen wetenschap en praktijk. Zoals in de door de AWVB geïnitieerde en zich steeds verder uitbreidende ‘Communities of Practice’ - een plek waar onderzoekers, zorgprofessionals, naasten en mensen met een verstandelijke beperking ervaringen uitwisselen en nieuwe kennis en inzichten uit recent wetenschappelijk onderzoek delen. De focus hierin ligt op de dialoog en het leren van elkaar. Ook de vernieuwde opzet van de bijeenkomsten met de stakeholders van onze zorgpartners en de LFB - verenigd in de coördinerende werkgroep - blijkt een vruchtbare werkwijze voor het onderling uitwisselen van kennis en (praktijk)ervaringen. De bijeenkomsten leidden tot interessante vervolggesprekken en kennissessies met en bij onze partnerorganisaties, en tot meer kruisbestuiving tussen de partnerorganisaties onderling. Het stimuleren van uitwisseling tijdens het proces van kennisontwikkeling maakt dat de AWVB ook steeds vaker wordt gevraagd om te reflecteren op beleidsontwikkelingen bij zowel onze partnerorganisaties als op landelijk niveau, zoals het ministerie van VWS.

De activiteiten van de AWVB staan niet op zichzelf; in samenwerking met andere Academische Werkplaatsen Verstandelijke Beperkingen die zich hebben verenigd in de Associatie wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan wetenschappelijk onderbouwde kennis, methodieken en interventies, die bijdragen aan de kwaliteit van zorg en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten. De gezamenlijke academische werkplaatsen vormen via de Associatie een aanspreekpunt voor overheden en andere relevante partijen in de kennisinfrastructuur. In 2024 is hard gewerkt aan een gezamenlijk onderzoeksprogramma: een document waarin de partners van de Associatie benoemen wat de belangrijkste kennisuitdagingen zijn waarop wetenschappelijk onderzoek nodig is. Dit onderzoeksprogramma is op 14 mei 2025 gepresenteerd in Tilburg tijdens de Researchdag van de Associatie, georganiseerd door ons als AWVB. Als voorzitter van de Associatie ben ik trots op de manier waarop we het onderzoeksprogramma getiteld ‘Samen en Uniek’ hebben gerealiseerd, en op de bijdrage die we vanuit de AWVB gaan leveren aan de uitvoering ervan.

Na 12,5 jaar heeft de AWVB een stevig fundament waarin we structureel en vanuit persoonlijke contacten samenwerken aan een gezamenlijke ambitie. Vanuit die verbinding blijven we ook in de toekomst met elkaar werken aan kennisontwikkeling en kennisvalorisatie op onze onderzoeksthema’s Eigen regie & ervaringsdeskundigheid, Familie, Kwaliteitszorg & Vakmanschap, E-health en Complexe zorg. We hopen je met ons jaarverslag te inspireren en ontmoeten je graag in 2025!

Petri Embregts
Hoogleraar AWVB
mei 2025