Van onderzoek naar praktijkproduct

Verbindend werken: gids en video

Het netwerk van mensen met een verstandelijke beperking speelt een onmisbare rol in hun leven, maar ook in de zorg en ondersteuning die aan hen geboden wordt. De AWVB maakte een praktische en toegankelijke gids voor ouders, broers en zussen, ervaringsdeskundigen, buren, vrijwilligers en zorgprofessionals om samen zorgverlening vorm te geven. De gids is gebaseerd op onderzoek van de AWVB, in opdracht van het ministerie van VWS. Er verscheen ook een video naar aanleiding van de gids.

Samenwerken met naasten: productbrochure

Wat informele netwerkleden (ouders, broers en zussen, partners, vrienden, buren en vrijwilligers) doen – van meedenken tot dagelijkse ondersteuning – vormt de basis voor de onderzoeken van de AWVB naar hoe samenwerking tussen mensen met een verstandelijke beperking, hun informele netwerkleden en zorgprofessionals het beste tot stand kan komen. En wat ervoor nodig is om deze samenwerking succesvol te maken. Op basis van deze onderzoeken ontwikkelde de AWVB diverse praktijkproducten die zorgprofessionals en -organisaties helpen om verbindend (samen) te werken met mensen met een beperking en hun netwerk, en zo samen de best passende zorg vorm te geven. Deze praktijkproducten op het gebied van samenwerken met informele netwerkleden zijn in 2025 gebundeld in een brochure.

Vier nieuwe lesmodules

De AWVB maakt haar wetenschappelijke kennis ook toegankelijk voor (toekomstige) zorgprofessionals in de vorm van lesmodules op mbo-niveau voor zorgopleidingen en zorgorganisaties. In 2025 verschenen maar liefst vier nieuwe modules over:

1. Relatiegericht werken bij mensen met moeilijk verstaanbaar gedrag
2. Samenwerken met naasten
3. Seksuele gezondheid bij mensen met een licht verstandelijke beperking
4. Veiligheid bij mensen met complex gedrag

Alle lesmodules zijn gebaseerd op recent afgeronde promotieonderzoeken vanuit de AWVB. Voor het ontwikkelen ervan werkt de AWVB nauw en structureel samen met onder meer docenten uit het beroepsonderwijs. De modules sluiten aan bij de huidige mbo-kwalificatiedossiers en zijn kosteloos te downloaden op de website van de AWVB.

Online sociaal contact: vlog

In de serie ‘kennisdelen via vloggen’ interviewt ervaringsdeskundige Mireille de Beer onderzoekers van de AWVB over hun bevindingen. In 2025 verscheen een vlog waarin onderzoeker Hannah van Alem vertelt over haar onderzoek naar het online sociaal contact van mensen met een verstandelijke beperking, bijvoorbeeld via sociale media.

Onderzoek begrijpelijk voor iedereen: vlog

Onderzoekers gebruiken vaak vaktaal, maar hoe zorg je ervoor dat informatie over onderzoeken voor iedereen te begrijpen is? Voor de serie ‘kennisdelen via vloggen’ ging ervaringsdeskundige én co-onderzoeker Mireille de Beer van de AWVB in gesprek met collega-onderzoeker Frances Vereijken over wat het betekent om onderzoek in toegankelijke taal te delen, waarom dit belangrijk is en welke uitdagingen daarbij komen kijken.

De kracht van internet voor mensen met een verstandelijke beperking: factsheet

Mensen met een verstandelijke beperking gebruiken internet steeds vaker voor sociaal contact, bijvoorbeeld via sociale media, videobellen of in online games. Naar de redenen die zij hebben voor dit online contact deed de AWVB onderzoek. De belangrijkste redenen zijn samengevat in een factsheet, inclusief concrete aanbevelingen. Hiermee kunnen zorgprofessionals, ouders en andere naasten meer gerichte ondersteuning bieden bij internetgebruik dat past bij de wensen en behoeften van mensen met een verstandelijke beperking.

Betekenisvolle interacties: factsheets

Betekenisvolle interactiemomenten met cliënten zorgen voor werkplezier en motivatie bij begeleiders. Het herkennen en aangaan van zulke momenten is voor begeleiders van mensen met een zeer ernstig verstandelijke beperking (ZEVB) echter niet altijd eenvoudig. De AWVB onderzocht wat interacties met mensen met ZEVB betekenisvol maakt en welke handelingen van begeleiders gedragsinitiatieven stimuleren. De belangrijkste inzichten zijn samengevat in twee factsheets.

Samenwerken met zorgprofessionals: factsheet

Familieleden spelen een belangrijke rol in het leven van mensen met een ernstige of zeer ernstige verstandelijke beperking. Goede samenwerking tussen familieleden en zorgprofessionals is belangrijk om te komen tot de best passende zorg. In de praktijk gaat die samenwerking niet altijd vanzelf. De AWVB onderzocht de behoeften van familieleden – voornamelijk moeders, vaders, zussen en broers – van mensen met een ernstige of zeer ernstige verstandelijke beperking in de samenwerking met zorgprofessionals. Deze behoeften zijn samengevat in een factsheet, inclusief aanbevelingen voor de zorgpraktijk.

Samenwerking tussen formele en informele zorg: factsheet

Om een betekenisvol leven vorm te geven, is samenwerking tussen mensen met een verstandelijke beperking, hun informele netwerk (zoals familie, vrijwilligers, buren) en zorgprofessionals (formele zorg) belangrijk. De AWVB selecteerde samen met de VGN, in opdracht van het ministerie van VWS, zes bestaande voorbeelden van goede samenwerking en onderzocht welke factoren daarin een belangrijke rol spelen én welke positieve effecten het oplevert. De resultaten van het onderzoek zijn samengevat in een factsheet.

Een nieuwe zorgvorm voor mensen met een complexe zorgvraag: samenvatting meerjarig onderzoek

In 2017 is het project Pro gestart: een nieuwe zorgvorm voor mensen met een complexe zorgvraag. Doel van Pro is het stoppen van steeds weer nieuwe overplaatsingen en het verbeteren van de kwaliteit van leven van mensen met een licht verstandelijke beperking of zwakbegaafdheid, ernstige gedragsproblemen en bijkomende psychische problematiek. De AWVB voerde in samenwerking met Pro-organisaties een meerjarig onderzoek uit, gefinancierd door het ministerie van VWS. Voor het onderzoek werden cliënten en zorgprofessionals langere tijd gevolgd om de resultaten van Pro in kaart te brengen. Van de bevindingen is een samenvatting gemaakt.

Seksuele voorlichting en ondersteuning aan mensen met een licht verstandelijke beperking: factsheet

Het bieden van seksuele voorlichting en ondersteuning aan mensen met een licht verstandelijke beperking is vaak een uitdaging voor zorgprofessionals. De AWVB onderzocht welke voorwaarden bijdragen aan succesvolle seksuele voorlichting en ondersteuning aan mensen met een licht verstandelijke beperking. De waardevolle inzichten en aanbevelingen voor een passende aanpak zijn weergegeven in een factsheet.

Acceptatie en gebruik van e-health in de gehandicaptenzorg: factsheet

De inzet van e-health, oftewel digitale zorgtechnologie, neemt toe in de ondersteuning en psychologische behandeling van mensen met een verstandelijke beperking. Welke factoren spelen een rol bij de acceptatie en het gebruik van e-health? De AWVB onderzocht de acceptatie van e-health door begeleiders en behandelaren. Hoe kijken zij aan tegen het gebruik van e-health en wat helpt of belemmert hen bij de inzet ervan? De inzichten en aanbevelingen, die specifiek van belang zijn voor een succesvolle implementatie van e-health in de gehandicaptenzorg, zijn samengevat in een factsheet.

Het informele netwerk van mensen met een verstandelijke beperking: factsheet

Een ondersteunend informeel netwerk, waarin goede samenwerking plaatsvindt met zorgprofessionals, draagt bij aan de kwaliteit van leven van mensen met een verstandelijke beperking. Maar hoe ziet dat informele netwerk er eigenlijk uit? En welke behoeften hebben de netwerkleden op het gebied van samenwerking met zorgprofessionals? De AWVB voerde een literatuuronderzoek uit naar wat vanuit (inter)nationaal onderzoek bekend is over het informele netwerk. De resultaten zijn samengevat in een factsheet.