Professionalisering van ervaringsdeskundigheid

De AWVB zet zicht dagelijks in voor een inclusieve samenleving door wetenschappelijk onderzoek te doen naar én met mensen met een verstandelijke beperking. Want het is belangrijk dat ervaringsdeskundigen vanaf de start meedenken en meewerken in wetenschappelijk onderzoek dat (ook) over hen gaat. Hoe verrijkend het is om samen te werken met mensen met een verstandelijke beperking als co-onderzoeker, blijkt uit een in 2024 gepubliceerd onderzoek van de AWVB naar de samenwerking in inclusieve onderzoeksteams. Het onderzoek benadrukt de waarde ervan en de positieve impact op zowel co-onderzoekers als onderzoekers. Inclusieve onderzoeksteams bevorderen de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek en dragen ook bij aan de persoonlijke ontwikkeling en sociale inclusie van alle betrokkenen.

Training ‘Ervaringsdeskundigheid in onderzoek’
Naast het samenwerken met co-onderzoekers heeft de AWVB een adviesraad waarin ervaringsdeskundigen de onderzoekers adviseren over hun onderzoeksvoorstellen, en daarmee een vaste plaats hebben binnen wetenschappelijk onderzoek. Om het voor adviseurs uit de adviesraad en co-onderzoekers mogelijk te maken hun deskundigheid breed in te zetten, ontwikkelde de AWVB de training ‘Ervaringsdeskundigheid in onderzoek’. Daarin maken ervaringsdeskundigen met een verstandelijke beperking kennis met het doen van wetenschappelijk onderzoek. In zes interactieve sessies leren ze onder andere wat het bekent om onderzoek te doen, uit welke fasen onderzoek bestaat, en hoe je een onderzoek voorbereidt. Hierdoor kunnen zij hun ervaringsdeskundigheid nóg beter inzetten bij wetenschappelijk onderzoek, in een gelijkwaardige samenwerking met collega-onderzoekers.

Terugblik
De training kon in 2024 op veel belangstelling rekenen. Zowel vanuit ervaringsdeskundigen van de partnerorganisaties van de AWVB, als vanuit ervaringsdeskundigen verbonden aan andere academische werkplaatsen en organisaties die ook aan de slag willen met het benutten van ervaringsdeskundigheid in onderzoek. Samen met enkele enthousiaste deelnemers vanuit onze partnerorganisaties blikken we terug op de training, die werd verzorgd door co-onderzoeker en adviesraadvoorzitter Kim Beenhakker en onderzoekers Sanne Giesbers en Hannah van Alem van de AWVB.

De deelnemers waren om verschillende redenen gemotiveerd om mee te doen. “Het leek me heel interessant om mee te denken over de problemen van Nederland”, lichtte een van hen toe. Een ander verklaarde: “Zo kan ik helpen als ik gevraagd word voor onderzoeken binnen mijn zorgorganisatie of op de universiteit.”

Tijdens de training voerden de deelnemers regelmatig samen opdrachten uit. De trainers zagen dat de deelnemers elkaar ook op andere momenten hielpen. Sanne Giesbers: “Inspirerend hoe de deelnemers de stof met beide handen aanpakten, zelfs als ze het soms moeilijk vonden. En hoe ze elkaar hielpen de stof de begrijpen.” Hannah van Alem vult aan: "Het was mooi om te zien hoe de deelnemers zich de stof eigen maakten door samen verhalen en ideeën uit te wisselen.” Kim Beenhakker vond het leuk om de deelnemers zo enthousiast te zien na de training. “We horen vaak terug dat ze het echt waardevol vinden en het gevoel hebben meer te kunnen bijdragen voor mensen met een verstandelijke beperking. Dat is waar ik het voor doe!”

De deelnemers vonden het fijn om samen met andere ervaringsdeskundigen de training te volgen en elkaars inbreng te horen. “En het is leuk om te weten dat jullie voor ons (mensen met een verstandelijke beperking, red.) knokken,” aldus één van hen. Op de vraag wat zij zouden willen meegeven aan andere ervaringsdeskundigen die aan de training mee willen doen, is het antwoord van de deelnemers unaniem: “Niet twijfelen, gewoon doen. Je steekt er altijd iets van op!”

De AWVB zal de training ook in 2025 aanbieden.